حقیقت تلخ خلوت کریمخانی

ایوان کاخ گلستان

خلوت کریمخانی یکی از قسمت های کاخ گلستان می باشد که به صورت یک ایوان کوچک ستون دار در مجاورت تالار سلام قرار گرفته است.  خلوت کریمخانی را "جلوخان" نیز می نامند که دلیل آن قرار گرفتن این مکان در مسیر اندرونی و باغ گلستان به بخشی از کاخ به نام "تالار تخت مرمر" می باشد. البته در زمان ناصرالدین شاه به دلیل تغییرات در بناهای کاخ، بسته شد.

با توجه به نظریه کارشناسان و مورخان احتمال می رود این بخش در سال 1173، دوران حکومت کریم خان زند ساخته شده است که متاسفانه در زمان ناصرالدین شاه به دلیل ساختن عمارت جدیدی به نام "تالار سلام" بخش های زیادی از خلوت کریمخانی تخریب و بعد ها توسط نرده هایی نیز از باغ گلستان جدا شد. لازم به ذکر است که این تغییرات لطمه ی جدی ای به آرامش و دنج بودن این مکان وارد نساخت و همین موضوع نظر ناصرالدین شاه را به خود جلب کرد و گاه گداری به عنوان استراحتگاه از آن استفاده میکرد.

ایوان کاخ گلستان

 

علی رغم پر تردد بودن خلوت کریمخانی، این بخش در گوشه ای دنج و آرام قرار گرفته که دیدن آن خالی از لطف نیست.

و اما داستان تلخ و فراموش شده خلوت کریمخانی، که همچنان در کاخ گلستان باقی مانده است. روایت شده در اواخر قرن 12 ه.ق پس از پیروزی آغا محمد خان قاجار بر سلسله زندیه و لطفعلی خان زند، وی دستور داد تا مزار کریم‌خان زند که در عمارت کلاه فرنگی شیراز قرار داشت را باز کنند و استخوان های باقی مانده از جسد کریم‌خان را به تهران انتقال دهند.

آغا محمد خان قاجار استخوان های کریم خان را زیر پله های ورودی محل و عبور و مرور(خلوت کریمخانی) خود دفن کرد تا خودش و تمامی پادشاهان پس از او در سلسله قاجار بر روی استخوان های موسس سلسله ی زندیه پای بگذارند. آغا محمد خان قاجار از روی کینه ای که به دل داشت بر روی مزار کریم خان راه می رفت و شمشیرش را روی آن می کوبید. ​سرانجام در زمان پهلوی اول استخوان های کریم خان زند از آن محل خارج و به مقبره‌ی شاه صفی و شاه سلطان حسین در قم منتقل و به خاک سپرده شد.

احتمال می رود به دلیل دفن بخشی از استخوان های کریم خان در کاخ گلستان، به خلوت کریمخانی شهرت یافته است. البته ناگفته نماند که روایتی دیگر برای این نام وجود دارد و این است که در زمان کریم خان زند دیوانخانه ای در کاخ گستان ساخته شد که دستخوش تغییرات فراوانی در کاخ بود.

در بخش میانی خلوت کریمخانی حوضجوشی ساخته شده است که آب قنات از آن بیرون می آمد و روانه باغ سلطنتی میشد.

کاخ گلستان

 

مزار ناصرالدین شاه 

مزار ناصرالدین شاه و تخت فتحعلی شاه قاجار از جمله آثار تاریخی در این ایوان می باشند. تخت فتحعلی شاه، تختی از جنس مرمر است که با توجه به اشعار اطراف آن می توان پی برد که در دوران حکومت فتحعلی شاه ساخته شده است. تخت فتحعلی شاه قاجار در زمان حکومت قاجاریان مدت زیادی را در مقابل عمارت خروجی و بادگیر قرار داشت و در زمان ناصرالدین شاه به دلیل بازسازی و تغییرات جا به جا شد و در زمان پهلوی دوم به خلوت کریمخانی انتقال داده شد.

ایوان خلوت کریمخانی

 

مزار ناصرالدین شاه

 

مزار ناصرالدین شاه نیز تا قبل از انقلاب اسلامی در شهر ری قرار داشت که بعد از پیروزی انقلاب به کاخ گلستان و بعد از 17 سال در خلوت کریمخانی قرار گرفت. این سنگ قبر دارای تزئینات و حکاکی های زیبایی است، همچنین تصویر ناصرالدین شاه روی آن حک شده که احتمال می رود در ابعاد واقعی باشد. با توجه به اسناد و مدارک، مزار ناصرالدین شاه توسط " علی‌اکبر حجار " ساخته شده است چرا که روی سنگ قبر نیز نامش با عنوان "عمل استاد عباسقلی حجار" نوشته شده است.

مزار ناصرالدین شاه قاجار

 

 
© 2018 , All Right Reserved