کاخ بزرگ قسطنطنیه استانبول

کاخ بزرگ قسطنطنیه استانبول

کاخ بزرگ قسطنطنیه ( انگلیسی: Great Palace of Constantinople، ترکی: Büyük Saray )، اقامتگاه اصلی امپراتورهای بیزانسی از کنستانتین کبیر گرفته تا الکسیوس اول، و مرکز نمادین فرماندهی امپراتوری بیزانس بوده است. این کاخ که به "کاخ مقدس" ( The Sacred Palace ) نیز معروف است، همتای بیزانسی پالاسیوم رم است.

علاقمندان سفر به شهر استانبول میتوانند با مراجعه به وبسایت گلفام سفر وارد قسمت تور استانبول شده و تور مورد نظر خود را رزرو نمایند.

کاخ بزرگ قسطنطنیه مجتمعی بزرگ از ساختمان ها و باغ ها واقع بر مکانی تراس دار با فرمی تقریبا ذوزنقه ای شکل به ابعاد 500 × 600 متر است و از سمت جنوب شرقی به دریای مرمره مشرف میباشد. مجتمع از سمت غرب توسط میدان اسب دوانی، از سمت شمال توسط رجا ( Regia، شاخه ی تشریفاتی مسه )، میدان آگوستاین ( Augustaion ) و مجلس سنا، و از سمت جنوب و شرق توسط دیوار های دریایی احاطه شده است.

کاخ بزرگ قسطنطنیه استانبول

دست یافتن به درکی نوین از کاخ بزرگ قسطنطنیه بیشتر از همه با تکیه بر منابع ادبی میسر است تا مد نظر قرار دادن مدارک ناچیز باستان شناسی. از میان عناصر کم تعداد کاخ که از نظر باستان شناسی بررسی شده اند، بزرگترین آنها سرسرایی با برجستگی طاق دار است که قبل از آن حیاطی با ایوان های ستون دار و موزاییک های باشکوه قرار دارد؛ موزاییک ها نمایشگر صحنه های شکار و دامداری و طرح های اساطیر هستند.

کاخ بزرگ قسطنطنیه

با وجود تلاش های مکرر انجام شده از قرن 19 ام، طبیعت منزوی اشیای یافت شده و مبهم بودن منابع نوشتاری در مورد آن ها، از هرگونه بازسازی کامل معماریشان جلوگیری کرده است. با توجه به اندازه و ویژگی های کلی کاخ بزرگ قسطنطنیه، این کاخ به شهری با ساختمان های متعدد، بندرگاههای خصوصی، خیابان، فضای باز، تراس، سطح شیبدار، پلکان، باغ، آبنما و امکانات دیگر که در طول حدودا 8 قرن ساخته و بازسازی شده است شباهت دارد. 

جاذبه های استانبول

بازسازی عناصر کاخ در موقعیت های مکانی جدید ولی حفظ کردن نام های قدیمیشان، به همراه تغییر دادن اسم ها و عملکرد های ساختمان های نگهداری شده، جزو عواملی هستند که باعث ایجاد ابهام در شناخت کنونی کاخ بزرگ قسطنطنیه شده اند. با وجود تمامی این مشکلات، هنوز شناسایی مراحل اصلی توسعه ی کاخ بزرگ قسطنطنیه امکان پذیر است.

هسته ی مجتمع در مرحله ی اولیه توسعه ی کاخ، تحت نظر کنستانتین کبیر، به وجود آمد که با توجه به تمامی شواهد، به دیگر کاخ های امپراتوری ساخته شده در زمان حکومت چهارگانه ( Tetrarchy ) شباهت داشته است. کاخ کنستانتین مجتمعی عموما شهرنشین در نزدیکی رجا بوده است. در مجاورت رجا حمام های بزرگ زئوایکسپوس ( Zeuxippos ) قرار داشتند؛ حمام عمومی ای مربوط به محوطه ی کاخ.

تمامی جناح غربی کاخ بزرگ قسطنطنیه در مجاورت میدان اسب دوانی قرار داشت، در حالیکه کثیسما ( Kathisma ) – بخشی از قصر با اتاقک سلطنتی جهت نظاره ی مسابقات اسب دوانی و اتاق هایی برای دیگر کاربرد های تشریفاتی – پیوندی ملموس بین قصر بزرگ و خود شهر ایجاد میکرد. 

جاذبه های طبیعی استانبول

دومین مرحله ی عمده در توسعه ی کاخ بزرگ قسطنطنیه در دوران سلطنت ژوستینین اول و ژوستین دوم در قرن 6 ام اتفاق افتاد. برنامه ی ساخت و ساز ژوستینین به میزان زیادی تحت تاثیر خرابی های ایجاد شده طی شورش های تصرف ( Nika Riots ) در سال 532 سرعت گرفت و شامل بازسازی سازه های واقع در جناح شمالی مجتمع کاخ، از جمله مگنورا ( Magnaura  ) و شالکه ( Chalke ) میشد. سقف سازه های مذکور با موزاییک هایی که پیروزی های ژوستینین در برابر وندال های آفریقای شمالی ( 534-533 ) و اقوام گت ساکن در ایتالیا و بخشی از اسپانیا ( 555-535 ) را به تصویر کشیده اند، مزین شده بود؛ در مرکز سقف پرتره ی زوجی سلطنتی که توسط سناتورها احاطه شده اند قرار داشت.

اعتبار ساخت کریستریکلینس ( Chrysotriklinos )، اتاق تخت پادشاهی با گنبد هشت ضلعی، که دکوراسیون باشکوهش به وسیله ی تیبریوس اول ( 582-578 ) تکمیل شد، به ژوستین دوم نسبت داده شده است. کریستریکلینس به هسته ی تشریفاتی جدید کاخ تبدیل شد و طرح قسطنطنیه وار اولیه ی آن را اصلاح کرد.

کاخ بزرگ دوباره توسط ژوستینین دوم گسترش یافت ( 695-685؛ 711-705 )؛ ژوستینین دوم همچنین لازیاکوس ( Lausiakos ) و ژوستینیانوس ( Justinianos )، دو سرسرا در مجاورت کریستریکلینس، را ساخته بود. همچنین ساخت دیوار دور کاخ و دروازه ی دیگری در سمت جنوبی به نام اسکایلا ( Skyla ) به ژوستینین دوم نسبت داده شده است.

کریستریکلینس

این توسعه، با پایان رابطه ی "سرگشاده" بین کاخ و شهر – که ویژگی عمومی کاخ های سلطنتی دوران باستان متاخر بود – همزمان بوده است. به احتمال زیاد این تغیر به سبب رشد خشونت و تنش شهری به وجود آمده است. در هنگام جنجالِ تخریب تمثال های مذهبی ( 843-726 )، در مشاجره های موافق و مخالف پرستش تصاویر، شالکه جایگاه ویژه ای پیدا کرد.

بر نمای جلویی ساختمان شمایل مسیح شالکه ای ( Christ Chalkites ) در حال ایستادن بر چهارپایه ای قرار داشت؛ در سال 726 یا 730 در اولین اقدام آشکارای تمثال شکنی، لئو ی سوم سوری ( 741- 717 ) این شمایل را با صلیبی جایگزین کرد. امپراتریس آیرین در حدود سال 787 تصویر مسیح را بازسازی کرد اما بار دیگر این شمایل توسط لئوی پنجم ( 820-813 ) در سال 813، در آغاز دوره ی دوم تمثال شکنی با صلیبی جایگزین شد. در آن زمان امپراتور تمثال شکن، تئوفیلوس ( 842- 829 )، مرحله ی بزرگ بعدی در توسعه ی کاخ بزرگ قسطنطنیه را که تا دوران سلطنت میخائیل دوم، باسیل اول و لئو ی ششم ادامه پیدا کرد، آغاز کرده بود.

علاقمندان به سفر میتوانند به وب سایت ​آژانس مسافرتی گلفام سفر مراجعه نموده و تور مورد نظر خود  را رزرو نمایند.

تقویت دیوار های دریایی و تاسیس مجتمع جدید تشریفاتیِ دو طبقه واقع در مرکز Trikonchos ( بنایی به فرم شبدر سه برگ )، که قبل از آن حیاط سیگما قرار داشت و عمارت های دیگری آن را احاطه میکردند، همه به تئوفیلوس نسبت داده شده اند. ویژگی های کلی مجتمع به همان اندازه که مدیون سنت پالاسیوم دوران باستان متاخر هستند، وام دار کاخ های امویان ( که گفته میشود تئوفیلوس با آنها ارتباطات فرهنگی نزدیکی داشته است ) میباشند. 

کریستریکلینس استانبول

میخائیل سوم برای چندین بازسازی ( مخصوصا بازسازی کریستریکلینس ) و اصلاحات ساختمانی شناخته شده است، اما مشهورترین انضمام او به کاخ بزرگ قسطنطنیه، کلیسای باکره ی فاروس ( Lighthouse ) بود که این کلیسا به دلیل بقایای مقدسی که شامل میشود و اندازه و شکوهش معروف است.

تاکنون معروف ترین کلیسای اضافه شده به کاخ بزرگ قسطنطنیه، کلیسای 5 گنبدی نیا اکلیسیا ( Nea Ekklesia، به معنای کلیسای جدید ) است که تحت نظارت باسیل اول ساخته شد. این امپراتور مسئول یکی از وسیع ترین برنامه های ساخت و ساز کاخ بزرگ - که ظاهر بنا را به طور قابل ملاحظه ای تغییر داد - بود. از دیگر انضمامات این امپراتور میتوان از دو سرسرا معروف به کاینریون ( Kainourgion، به معنی سرسرای جدید ) و پنتاکوبیکلون ( Pentakoubiklon، اتاقی تقسیم شده به 5 خندق ) و حیاطی بزرگ مختص به بازی های چوگان معروف به تیکنستیریون ( Tzykanisterion ) نام برد. ساخت حمام مجلل بنا به لئو ی ششم نسبت داده شده است.

معروف ترین کلیسای استانبول

در قرن های بعدی ساخت و سازهای انجام شده داخل کاخ بزرگ قسطنطنیه کاهش یافتند. در دوران سلطنت نیکه فوروس دوم فوکاس ( 969-963 ) ردیف دیگری از دیوار های تقویتی بر افراشته شدند و ظاهرا هسته ی کوچک شده ی کاخ بزرگ را احاطه کردند.

آخرین انحطاط کاخ بزرگ قسطنطنیه تحت سلطنت الکسیوس اول کومننوس ( 1118-1081 ) که اقامتگاه امپراتوری را به کاخ جدید بلاکرنه ( Blachernai ) منتقل کرد، صورت گرفت. با وجود این جا به جایی، کاخ بزرگ قسطنطنیه نقش تشریفاتی خود را برای مدتی حفظ کرد. حتی میزانی از ساخت و ساز در دوران سلطنت مانوئل اول ( 1180-1143 ) ادامه یافت. مانوئل اول دو سرسرا ساخت: مانولیتس ( Manouelites ) و موشروتاس ( Mouchroutas ). این دو سرسرا که گفته میشود ساخته ی یک شخص ایرانی هستند، سقف استالاکتیت نقاشی و طلاکاری شده ای شبیه به سقف های ساخته شده در معماری های اسلامی دارند.

در زمان تصرف قسطنطنیه توسط لاتین ها ( 61-1204 )، کاخ بزرگ قسطنطنیه مورد استفاده واقع شد و همچنین عمده ی گنجینه هایش چپاول شدند. امپراتور های پالایولوگان ( Palaiologan، 1453-1261 ) هیچ تلاشی جهت بازسازی مجتمع متروکه و رو به خرابی نکردند. پایان کار این کاخ در سال 1490-1489 بود؛ زمانیکه مقادیر زیاد باروت که در یکی از ساختمان های قدیمی انبار شده بود منفجر شد و بقایای کاخ را سر به نیست کرد.

موزه ی موزاییک کاخ بزرگ قسطنطنیه

موزه ی موزاییک استانبول منزل کلکسیون اکتشافات باستانی کاخ بزرگ قسطنطنیه است. موزاییک ها اولین بار در سال 1933 طی حفاری های صورت گرفته در محلی که به عنوان طبقه ای از حیاط ستون دار کاخ بزرگ شناسایی شده بود ( واقع در زیر بازار آراستای کنونی)  پیدا شدند. بعد ها در سال های 1950 موزاییک های دیگری پیدا شده و موزه در نزدیکی محل آنها بنا نهاده شد.

موزه ی موزاییک کاخ بزرگ قسطنطنیه

اطلاعات تکمیلی

 
© 2018 , All Right Reserved